Sỏi túi mật: Nhận biết sớm, điều trị đúng, giảm rủi ro

1. Sỏi túi mật là gì?

Sỏi túi mật là các cục nhỏ xuất hiện trong túi mật từ dịch mật kết tinh. Sỏi túi mật có thể ở dạng viên hoặc dạng bùn. Mỗi người bệnh có và số lượng khác nhau từ 1, 2 viên đến hàng trăm viên. Ở các nước phương Tây, sỏi túi mật thường được kết tinh từ cholesterol. Tại Việt Nam, sỏi túi mật được kết tinh từ trứng và ký sinh trùng đường ruột.

Người bệnh sở hữu thể phân biệt sỏi túi mật và sỏi ống mật chủ, sỏi gan dễ dàng thấy vị trí phát hiện trên âm ổ bụng. Sỏi túi mật nằm ở trong túi mật, sỏi ống mật chủ ở trong đường ống mật chủ, sỏi gan nằm trong ống gan trái, ống gan bắt buộc hoặc cả 2. Ngoài ra sỏi túi mật toàn bộ là sỏi cholesterol trong khi sỏi ống mật chủ, sỏi gan (gọi chung là sỏi đường mật) thường là sỏi sắc tố đen.

2. Nguyên nhân sỏi túi mật

Theo các chuyên gia, sỏi túi mật hình thành do sự mất cân bằng những thành phần của dịch mật. Có 3 nhóm căn nguyên gây sỏi túi mật thường gặp nhất: 

– Dịch mật quá phổ biến cholesterol: Khi dịch mật đựng quá đa dạng cholesterol và không thể hòa tan hết, cholesterol dư thừa trong mật sẽ hình thành nên những tinh thể và tạo thành sỏi. Cholesterol trong mật cao không thúc đẩy đến nồng độ cholesterol trong máu.

–  Dịch mật đựng quá phổ biến bilirubin: Bilirubin là nhan sắc tố vàng da cam, được tạo ra từ giai đoạn thải lúc hồng cầu trong máu tan vỡ sinh máu rồi đi qua gan. Người bệnh xơ gan, nhiễm trùng đường mật, các rối loạn máu… có thể làm cho gan chế tạo quá nhiều bilirubin . Từ đó gây bắt buộc sỏi túi mật.

– Ứ trệ dịch mật trong túi mật: Dịch mật bị ứ trệ thường xuyên mang thể làm mật phát triển thành cô đặc hơn. Điều này góp phần vào công đoạn hình thành mật

3. Có những dòng sỏi túi mật nào?

Dựa theo thành phần chính sở hữu thể chia sỏi túi mật thành 3 dòng chính: sỏi cholesterol, sỏi bilirubin (sỏi đen, sỏi nâu), sỏi hỗn hợp.

– Sỏi cholesterol: Đây là loại sỏi túi mật rộng rãi nhất, thường mang màu vàng. Thành phần của sỏi sở hữu trên 70% là cholesterol. Sỏi cholesterol được hình thành từ lượng cholesterol dư thừa kết tinh lại.

– Sỏi bilirubin: Sỏi bilirubin được hình thành từ bilirubin và các muối canxi. Sỏi có màu nâu sẫm hoặc màu đen. Sỏi bilirubin với hàm lượng cholesterol tốt hơn so mang sỏi cholesterol, chỉ khoảng dưới 30%. 

– Sỏi hỗn hợp: Đây là loại sỏi không sở hữu thành phần cấu tạo đặc thù nào. Sỏi hẩu lốn được hình thành do dịch mật ứ trệ, lắng đọng và gây ra sỏi. Ngoài ra, việc kiêng cữ tuyệt đối chất béo khiến cho nhu cầu dịch mật giảm khiến giảm co bóp mật dễ tạo cần sỏi.

Bên cạnh phân mẫu dựa vào thành phần, sỏi túi mật còn sở hữu thể chia thành 2 loại: sỏi túi mật dạng bùn (sỏi bùn túi mật, bùn mật) và dạng viên. 

4. Triệu chứng sỏi túi mật thường gặp

Có tới 80% người bệnh ko mang triệu chứng rõ ràng. Các dấu hiệu thường chỉ xuất hiện lúc sỏi đã gây tắc nghẽn dịch mật, sỏi kẹt cổ túi mật hoặc nâng cao sức ép trong đường mật. Người bệnh sở hữu thể gặp 1 số triệu chứng sỏi túi mật dưới đây:

– Đau hạ sườn phải: Đây là điểm đau sỏi túi mật nhiều nhất. Các cơn đau thường phát khởi đột ngột, đau theo từng cơn. Đau hạ khuông bắt buộc thường xảy ra sau những bữa ăn sở hữu nhiều thức ăn giàu chất béo. Cơn đau sở hữu thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Vị trí đau sỏi túi mật mang thể lan về sau lưng, lan sang hạ khuông trái và lên vai phải. Trong 1 số trường hợp nhẹ, người bệnh chỉ cảm thấy khó chịu, âm ỉ vùng hạ khung phải.

Rối loạn tiêu hóa: chán ăn, ăn không ngon, chướng bụng, chậm tiêu, đắng miệng, buồn nôn, lợm giọng, sợ đồ ăn dầu mỡ chiên xào. Đây là triệu chứng không điển hình dế khiến cho gây nhầm lẫn với các bệnh lý dạ dày.

Sốt: Đây là dấu hiệu cảnh báo sỏi túi mật gây biến chứng viêm túi mật.

Vàng da, vàng mắt, phân bạc màu: khi sỏi khiến cho dịch mật bị tắc nghẽn mang thể khiến bilirubin bị tích tụ, thấm vào máu và gây vàng da, vàng mắt.